अपामार्ग
गण: शिरोविरेचन कृमिघ्न वमनोपग ( चरक ) अर्कादी (सुश्रुत)
कुल: अपामार्ग
नाम: Latin name: Achyranthes aspera
संस्कृत: अपामार्ग (दोष संशोधक), शिखरी(पुष्प शिखरतुल्य मंजिरी समान ) ,खरमंजरी (पुष्पमंजरी खर असल्यामुळे ) , मयुरक अध:शल्य ( अधोमुख कंटक) ,प्रत्येकपुष्पा ( अधोमुखपुष्प ) , आघाट
हिंदी : चिडचिडी, चीचडा चीरचीट पंजाबी : पुठ्कंदा मराठी : आघाडा गुजराथी : अघेडो तेलगु :अपामार्ग उतरेन
कन्नड : उतरेन मल्याळम: कटलती english : prickly chaff flower
स्वरूप: याचे १ ते ३ फूट उंचीचे क्षुप असते कांड सरळ आणि शाखायुक्त असते . शाखा पर्वावर जाड असते .
पत्र: अंडाकार किंवा अभीलटवाकर लम्बाग्र १ ते ५ इंच लांब रोमश
पुष्पमंजिरी : १ फुट लांब खर दृढ अग्रभागी स्थूल आणी खाली वाकलेली असते ज्यातून अधोमुख १/६ -१/४
लांब पुष्प लागतात
वृंतपत्रक : लटवाकर गुलाबी रंगाचे काटेदार प्राय: काट्या पेक्षा निम्म्या किंवा बरोबरीचे असतात ;
फलीय परीपुष्प : १ ते २ इंच लांब हिरव्या वर्णाचे गुलाबी आभा वाले असतात
पुंकेषर पाच असतात कान्ताकीय वृंत पत्रक व तीक्षांग्र असल्यामुळे ते कपड्यांना चिकटतात . पक्व फळातून तांदळाच्या दाण्यासमान दाने निघतात म्हणून त्यास अपामार्गतन्दुल म्हणतात हिवाळ्यात फुले आणि फळे लागतात ग्रीष्मात फळ गळून पडतात
जाती : श्वेत आणि रक्त
गुण: लघु, रुक्ष तीक्ष्ण रस: कटू तिक्त विपाक: कटू वीर्य : उष्ण

reference:1:http://malherbologie.cirad.fr/Adventrop/especes/a/acyac/acyac_d.jpg pic 1:
2: http://ts-den.aluka.org/fsi/img/size2/alukaplant/pre/phase_01/pre0001/presld0009491.jpg
3: http://www.impgc.com/images/PlantPictures/Achyranthes%20aspera.jpg
4. http://malherbologie.cirad.fr/Advenrun/especes/a/acyas/acyas_75.jpg
5: http://dravyagunatvpm.files.wordpress.com/2009/01/achyranthes-aspera-apamarga-3.jpg
6: द्रव्यगुन विज्ञान (प्रियव्रत शर्मा )

कुमारी
"कुमारी गृहकन्या च कन्या घृतकुमारिका | कुमारी भेदनी शीता तिक्ता नेत्र्या रसायनी ||
मधुरा ब्रुहनी बल्या वृष्या वातविषप्रनुत | गुल्मप्लिहयक्रुदवृद्धिकफज्वरहरी हरेत ||
ग्रन्थ्यअग्निदग्धविस्फोटपित्तरक्तत्वगामयान |"
( भावप्रकाश )
" गृहकन्या हिमा तिक्ता मदगंद्धि: कफापहा| पित्तकासविषश्वासकुष्ठ्घ्नी च रसायनी ||
( राजनिघंटु )

कुमारीच्या पानाला कापल्यावर एक पिवळ्या रंगाचा रस निघतो जो थंड होउन घट्ट होतो त्याला " कुमारिसार"
म्हणतात
संस्कृत नाम :कुमारिसार सहासार कन्यासार
हिंदी: मुसब्बर एलुआ मराठी : कालाबोल गुजराथी : ऐलियो
English:Aloes


कुमारी प्रयोग/ कर्म
दोषप्रयोग : कफपित्तहर
बाह्यप्रयोग : १: शोथ्वेदानायुक्त विकार यात कोरफड लेप
२: जीर्ण व्रण
३: प्लीहावृद्धि- कुमारी मज्जा + हरिद्रा चूर्ण गरम करून लावणे
४: नेत्राभीश्यंद -स्वरस
आभ्यंतर प्रयोग :
पचन संस्थान : अग्निमांद्य ,उदररोग , गुल्म , प्लीहा-यकृत-वृद्धी ,उदरशुल, विबंध तसेच कृमिरोगा मध्ये
कुमारी स्वरसाचा उपयोग करतात
रक्तवह संस्थान : रक्तविकार शोथ
मुत्रवह संस्थान : मुत्रकष्टता
प्रजनन संस्थान : शुक्रदौर्बल्य रजोरोध
प्रयोज्य अंग : पत्र
मात्रा : पत्र स्वरस :१० -२० मिली
चूर्ण : ०.१-०.३ ग्राम
विशिष्ठ योग : कुमार्यासव ,कुमारिका वटी, रज्प्रवर्तनि वटी, कुमारीका पाक
'''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''
संदर्भ : 1. भावप्रकाश
2 . राजनिघंटु
3.द्रव्यगुन विज्ञान (आचार्य प्रीयावत शर्मा)
4:english refernce from wikipedia

kumari
sanskrit: kumari ghritkumari • Kanta patra: (The leaves of this plant are with spines.). tikta (Which is bitter in taste)
English: Aloe vera
HINDI;Guarpatha, ghikanvar
Latin NAME:aloe vera
Kingdom: Plantae

Order: Asparagales

Family: Asphodelaceae

Genus: Aloe

Species: Aloe vera
Aloe vera, also known as the medicinal aloe, is a species of succulent plant that probably originated in Northern Africa. Aloe vera grows in arid climates and is widely distributed in Africa and other arid areas.
it was widely discribed in ancient ayurveda. kumari having many medicnal uses

AYURVED APPROACH:
RAS:TIKTA(BITTER)
VIPAK:KATU
VIRYA:SHIT

RASAYANIK SANGTHAN(CHEM.ANALYSIS):
Anthraquinone glycosides. Barbaloin is the major active constituent. Aloes also contain isobarbalin, aloe-emodin, resins, aloetic acid, homonataloin aloe-sone, chrysophanic acid, chrysamminic acid, galactouronic acid, choline choline salicylate, saponins, mucopolysacchrides, glucosamines, hexuranic acid, coniferyl alchohol
PARTS USED: LEAVES

SWARUP:Aloe vera is a stemless( very short-stemmed succulent) plant growing to 60–100 cm (24–39 in) tall, spreading by offsets.. leaves are thick and fleshy, green to grey-green, with some varieties showing white flecks on the upper and lower stem surfaces The margin of the leaf is serrated and has small white teeth. The flowers are produced in summer on a spike up to 90 cm (35 in) tall, each flower pendulous, with a yellow tubular corolla 2–3 cm (0.8–1.2 in) long

ayurved dravyagun vidnyan

friends share ur information about plants there use in ayurveda. i m inviting u for shre latest update in ayurveda medicinal plants there nature whr it avilable more . new plants thier medicinal use. there r so many plants in india having medicinal use that we dont know. we have to spread information to all ayurved vaidyas and peoples who love ayurved